English (en)English

BANAN – właściwości zdrowotne

Banany to owoce, które zawierają wiele składników mineralnych i liczne witaminy. Banany są przede wszystkim skarbnicą potasu, dlatego powinny po nie sięgać osoby zmagające się z nadciśnieniem. Banany pomogą także na wrzody i biegunkę u dzieci. Natomiast skórka banana to sprawdzony sposób na kurzajki, ukąszenia komarów i wybielenie zębów. Sprawdź, jakie jeszcze właściwości mają banany.

Banan to owoc, którego właściwości i wartości odżywcze poznano tysiące lat temu. Banany były uprawiane prawdopodobnie ponad 7000 lat temu w Malezji, skąd dotarły do Indii. Następnie przewędrowały przez Bliski Wschód i znalazły się w Afryce, gdzie są uprawiane do dzisiaj. Współcześnie banany rosną także w Azji i Australii. Plantatorzy nie czekają, aż owoce w pełni dojrzeją, lecz zrywają je wtedy, gdy są jeszcze zielone, a następnie załadowują je na statki-chłodnie, by nie dopłynęły do Europy przejrzałe. Wówczas są nie tylko mniej smaczne, lecz także mają niższą wartość odżywczą. A ta jest wyjątkowa, gdyż banan zawiera wszystkie najważniejsze witaminy – A, C, E, K oraz te z grupy B. Nie brakuje w nich także błonnika oraz składników mineralnych – magnezu, fosforu i wapnia. Jednak najwięcej mają potasu.

Banany w diecie nadciśnieniowców

W jednym średniej wielkości bananie, który waży około 100 g, jest aż 358 mg potasu. Tym samym owoce te znajdują się w czołówce produktów, w których znajduje się najwięcej tego obniżającego ciśnienie tętnicze pierwiastka. Nawet słynące z niego pomidory mają go znacznie mniej (237 mg/100 g). Ponadto Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zaleca włączenie bananów do diety bogatej w potas, o niskiej zawartości sodu, ponieważ zmniejszają one ryzyko wystąpienia nadciśnienia.

Banany mogą obniżyć poziom cholesterolu

Banany mogą się przyczynić do obniżenia poziomu cholesterolu. Wszystko dzięki sporej zawartości pektyn (rodzaj błonnika pokarmowego). Indyjscy naukowcy odkryli, że włókna z niedojrzałych bananów plantan (bananów warzywnych) podawane szczurom jednocześnie z dużymi porcjami cholesterolu znakomicie przeciwdziałają spodziewanemu wzrostowi cholesterolu we krwi. Co ciekawe, włókna z dojrzałych bananów nie działają tak samo. U szczurów karmionych takimi owocami i cholesterolem odnotowano wysoki poziom szkodliwej frakcji cholesterolu LDL, zaś dodanie niedojrzałych bananów plantan do ich diety spowodowało spadek wysokiego poziomu cholesterolu LDL o 1/3. Ponadto wzrósł o około 30 proc. poziom korzystnego cholesterolu HDL.

Wartości odżywcze bananów (w 100 g)

Wartość energetyczna – 89 kcal
Białko ogółem – 1.09 g
Tłuszcz – 0.33 g
Węglowodany – 22.84 g (w tym cukry proste 12.23)
Błonnik – 2.6 g

Witaminy

Witamina C ? 8.7 mg
Tiamina ? 0.031 mg
Ryboflawina ? 0.073 mg
Niacyna – 0.665 mg
Witamina B6  – 0.367 mg
Kwas foliowy –  20 ?g
Witamina A ? 64 IU
Witamina E ? 0.10 mg
Witamina K – 0.5 ?g

Minerały

Wapń ? 5 mg
Żelazo – 0.26 mg
Magnez – 27 mg
Fosfor – 22 mg
Potas – 358 mg
Sód ? 1 mg
Cynk – 0.15 mg

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Banany mają wysoki indeks glikemiczny

Osoby chorujące na cukrzycę powinny spożywać produkty o niskim indeksie glikemicznym (<50), które w małym stopniu wpływają na zwiększenie stężenia glukozy we krwi. IG bananów wynosi 60, w związku z tym powinny zostać wykluczone z diety diabetyka. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego i Uniwersytetu z Toronto przebadali różne produkty i ułożyli je wedle zdolności powodowania wzrostu poziomu cukru we krwi. Okazało się, że największe skoki poziomu cukru powodują nie lody i cukierki, ale marchewka, ziemniaki i właśnie banany.

Warto wiedzieć, że indeks glikemiczny bananów zmienia się w zależności od stopnia jego dojrzałości. Owoce bardzo dojrzałe mogą mieć indeks glikemiczny > 70.

Ile kalorii (kcal) ma banan?

Banany należą do najbardziej kalorycznych owoców. 100 g banana to 89 kcal. Średniej wielkości banan waży ok. 120 g, ma więc ok. 107 kcal. Z tego powodu powinny z nich zrezygnować osoby odchudzające się.

Banany na biegunkę u dzieci

Banany to także sprawdzony sposób na biegunkę, zwłaszcza u dzieci, co zostało udowodnione naukowo. W badaniach wzięły udział 3 grupy dzieci. Pierwsza stosowała dietę z dodatkiem bananów, druga otrzymywała pektyny, natomiast trzecia – ryż bez dodatków. Okazało się, że dzieci, które spożywały banany, szybciej pozbyły się biegunki – 82 proc. dzieci wróciło do zdrowia w ciągu czterech dni.

Skórka banana na kurzajki i ukąszenia komarów

W wielu kulturach skórka banana stosowana jest przy leczeniu kurzajek i do łagodzenia ukąszeń komarów. Ugryzione miejsce pociera się umytą skórką banana, by zmniejszyć obrzęk, swędzenie i podrażnienie. Tajemnica tkwi być może w enzymach zawartych w skórce, łagodzących stany zapalne.

Skórka banana na wybielanie zębów

Skórka od banana to podobno sprawdzony sposób na wybielenie zębów. Aby się o tym przekonać, należy pocierać zęby wewnętrzną warstwą skórki kilka razy w tygodniu. Wybielanie zębów skórką od banana jest bezpieczne dla zębów, ponieważ nie zawiera ona substancji chemicznych, które uszkadzają szkliwo.

Banan – zastosowanie w kuchni

Banany jada się najczęściej surowe, obrane ze skórki. Poza tym można je zapiekać, np. z ryżem. Warto wiedzieć, ze podgrzewanie wzmaga smak i zapach bananów. Można je również wykorzystać do przetworów – soków, napojów, dżemów. Ponadto banany idealnie łączą się z mlekiem i jego przetworami – jogurtem czy maślanką.

Napisz do nas!